Những điều nên biết về ung thư ruột già & khám phá mới về thuốc chữa bệnh lú lẫn 12/07/22

Thường trước đây và mới nhất ta vẫn khuyên bệnh nhân soi ruột (colonoscopy) tuổi gừ 45 – 75. Chỉ có 40% là chịu làm phương pháp này!
Hiện giờ có 2 loại test: thử phân “FIT” & “cologuard” cũng rất hiệu nghiệm không kém.
2 loại thử phân này rất tiện lợi! Ta không phải nhịn ăn, rửa ruột gì cả. Thử lấy ở nhà hoặc office gửi ra bưu điện rồi chờ kết quả sẽ gửi lại cho bạn hoặc bác sĩ của bạn.
“FIT” fecal immunochemical test cứ mỗi năm làm 1 lần.
“Cologuard”: 3 năm 1 lần.
Theo USPSTF nói là 3 test này hữu hiệu ngang nhau và như vậy ta có thể làm cho đến 85 tuổi nếu còn khỏe mạnh.
BS Lisa Schwartz Foundation for Truth in Medicine, cựu giám đốc National Cancer Institute’s division of cancer prevention tuyên bố là “phương pháp tốt nhất là phương pháp bạn chọn”.
Nên nhớ nên đi “get screened” vì ta thấy càng ngày càng nhiều người trẻ bị ung thư ruột già nặng. Nhớ là colorectal cancer là 1 bệnh nếu ta screening sớm ta có cơ hội thoát hiểm vì chữa sớm!
Lợi và hại của colonoscopy: Colonoscopy là phương pháp bằng vàng( gold standard). Nhất là khi ta đi cầu ra máu.
Hiện tại ở Hoa Kỳ: 60% chịu soi ruột già và 11% chịu thử phân.
Colonoscopy tốn tiền, tiền thuốc mê, tiền soi ruột nhưng đó là phương pháp tốt nhất để lấy đi polyps vì nó có thể là tiền ung thư. “FIT cũng có thể nói là ta có thể bị polyps nhưng với colonoscopy ta lấy ra polyp và có thể ta đã đã ngăn ngừa và loại bỏ tiền ung thư. Nên nhớ là không phải ai có polyp là bị ung thư!
Với “cologuard”, test này được quảng cáo rầm rộ trên TV. Chỉ cần lấy phân gửi ra ngoài bưu điện rồi họ sẽ làm test và gửi kết quả cho bs của bạn. Khá hữu hiệu 92% kết quả chính xác nếu positive bạn cần phải đi soi ruột và phải làm 3 năm 1 lần. Nếu negative hoặc có gene trong gia đình hoặc đi cầu ra máu.
“FIT” và cologuard giống nhau, “FIT” chính xác 50% & mỗi năm thử 1 lần.
So sánh tổng quát thì kết quả ngang ngữa như nhau! Tác giả khuyên có lẽ “FIT” là tốt nhất vì vừa rẻ ($17), tiện lợi, có thể làm ở phòng mạch hay ở nhà.
Cologuard $350 (insurance sẽ trả)
Colonoscopy: $10,000
Với luật Affordable Care Act thì bảo hiểm sẽ trả tiền cho quý vị làm test này!
Veterans Administration and Kaiser Permanente, khuyên làm “FIT” và Kaiser nói là nhờ FIT mà họ đã giảm 50% số người bị chết vì ung thư ruột.
Các bs thuộc Kaiser đều thử “FIT” test mỗi năm.
2. Plant-based dietary patterns (ăn rau quả thực vật) sẽ giúp giảm ung thư ruột già – nhất là ở các ông
Theo 1 bản điều trần được đăng trên tờ BMC Medicine thuộc đại học Department of Genetics & Biotechnology, College of Life Sciences, Kyung Hee Univ. 1732 Deogyeong-daero, Giheung-Gu, Yongin, Gyeonggi-Do 17104, South Korea, thử trên 79,952 các ông và 93,470 phụ nữ x 19.2 năm -> thấy là 4,976 bị ung thư ruột già.
Các bệnh nhân này là người mỹ trắng, Japanese American, mỹ Đen, nâu.
Nếu người nào chịu khó ăn theo plant-based diet gồm rau quả, ít thịt đỏ, gạo trắng, bánh mì thì thấy ít bị ung thư ruột già bên trái và rectum. Rõ ràng ở các ông hơn các bà!
Bởi vì các ông ít ăn rau và hoa quả.
Điều này chứng nhận là ăn uống rau quả, trái cây, chất sợi nhiều, bớt ăn thịt. Nên ăn chay và ăn rau quả, trứng gà và cá và phải nhớ là ăn chay không phải là lý tưởng vì họ ăn gạo trắng, đường ngọt – vegetarian và pesco-vegetarians.
Nếu ta ăn good vegetarian diet thì ta sẽ giảm bệnh tim mạch (hPDI) = healthful plant-based diet index; Ở LA: 215,000 adults 45 – 75 yrs old.
Nói tóm lại: thực phẩm ngủ cốc và rau quả tốt như là: high fibers, gạo nâu, không ăn thịt động vật, ăn cá, không hút thuốc lá sẽ giúp ta ít bị ung thư ruột già, trực tràng và rectum. Nhất là ở đàn ông!
3. Tin vui cho người bị bệnh lú lẫn khi về già – Alzheimer’s Disease
Lecanemab sẽ giảm độ lú lẫn 27% trong 1 khảo cứu được đăng trên tờ NEJM tuần vừa rồi. 1,800 bệnh nhân khi mới bị alzheimer’s trong 1 buổi thuyết trình ở SF.
Thuốc này chuyền IV và rất hiệu nghiệm. BS Christopher Van Dyck, giám đốc Yale Alzheimer’s Disease Research Center. Nhưng BS Madhav Thambisetty of the National Institute of Aging thì chê là sự tiến triễn là nhỏ thôi!
Cứ 1 trong 5 bệnh nhân được cho thuốc “Lecanemab” bị phản ứng phụ sưng và chảy máu trong óc, nhức đầu , hoa mắt và bị confusion.
Có 2 bệnh nhân chết và số phản ứng phụ đa số là nhẹ. CT scan đầu thấy phản ứng nhẹ thôi.
Thuốc này được sản xuất bởi Japanese Co. Eisai along with U.S. company Biogen.
Trước đây FDA đã cho phép Aduhelm nhưng không được các BS ủng hộ, enrolled medicare chỉ trả tiền nếu bệnh nhân chịu vào research program.
Các bệnh nhân rất mong đợi thuốc này! Có lẽ FDA sẽ quyết định 01/06/23.
4. Green Mediterranean Diet giảm mở lài (visceral adipose tissue)
Polyphenols và giảm ăn thịt đỏ.
Giảm mở ở bụng gấp 2 lần ăn theo kiểu Địa Trung Hải (14% vs 7%).
DIRECT-PLUS 2020 in Heart, 300 tham dự viên bị mập bụng, high cholesterol, tuổi 51. Các tham dự viên ăn 28 grams/day of walnuts (440 mg/day of polyphenols).
Người tham dự “Green Mediterranean” ăn 100 grams/day of frozen cubes of a wolffia globosa (duckweed strain) plant green shake, 3-4 cups/day of green tea (800 mg/day of polyphenols) và ↓ red meat, ăn DTH và green DTH đều giảm ký gần ngang nhau (-6.2kg and -5.4 kg) nhưng với “Green Mediterrnaean” bụng sẽ nhỏ hơn (-6.8 cm vs -4.3cm).
5. Thêm bằng chứng là flavanols trong trà, trái cây và rau giúp chống lại Alzheimer’s Disease
Gồm có 3 chất flavanols đặc biệt như: kaempferol, myricetin and quercetin sẽ giúp ta đỡ quên. Do đó BS Thomas holland khuyên cáo ta nên đổi cách sống ăn thực phẩm có nhiều chất flavanols. Sẽ giúp ta chậm bị bệnh lú lẩn.
November 22 Neurology
Kaempferol: kale, beans, tea, spinarch, broccoli -> ↓ 32% (slower rate) bệnh lú lẫn.
Quercetin: tomatoes, kale, apples and tea -> ↓ 30%.
Myricetin: wine, kale, oranges and tomatoes -> 31%
Neurology online – 11/22/22
6. Bị đau khớp xương đầu gối (knee arthritis) không cẩn thận sẽ làm bệnh nặng thêm và phải mổ
Khi ta chích corticosteroids sẽ giảm đau lúc đó nhưng sẽ làm bệnh tiến triễn xấu hơn và nhanh hơn!
Hiện ở Hoa Kỳ có 32M bị osteoarthristis ở tay, hips và đầu gối. Không có cách chữa nào giúp ta khỏi hẳn! Đôi khi đau quá ta phải chịu chích corticosteroids hoặc hyaluronic acids.
Có 2 bài khảo cứu của hội Radiological Soceity of North America’s annual meeting thấy là nếu chích corticosteroid bệnh sẽ bị nặng mau hơn nhưng hyaluronic acids có thể bệnh xấu chậm hơn!
1st study observation 5,000 bệnh nhân x 1 yr tại Chicago Medical School theo dõi 4 năm.
2nd study UCSF, MRI scan: 210 participants 44 received CS shot 26 hyaluronic acids -> thấy sau 4 năm theo dõi đầu gối xấu đi vì synovitis xấu đi. Do đó họ kết luận corticosteroid sẽ làm hư đầu gối mau hơn trên quan điểm Radiological nhưng không chắc trên quan điểm đau.
Health News – NBC
Cũng trong buổi thuyết trình của North American 2022 Annual Meeting 11/27/2022
NSAIDS không giúp mấy để chữa OA của đầu gối mà có thể làm xấu hơn về sau.
Theo thuyết trình viên thì chưa có thuốc nào chữa khỏi OA cả!
Ta có thể dùng topical capsaicin – NSAIDS Cream.