CoPhamMD Youtube ChannelNhồi máu trụy cơ tim và những điều nên biết. So sánh cafe với nước trà – 10/12/22
Tình hình dịch COVID-19 tại Hoa Kỳ
A. Có thể sẽ có 3 hoàn cảnh xảy ra. Rất nhiều người muốn quên đi sự chết chóc, đau ốm kinh hoàng.
Mùa thu năm nay là mùa thu thứ 3 của dịch này. Các chuyên viên đưa ra 3 hoàn cảnh khác nhau, có cái trầm trọng hơn và có cái không đến nỗi nào.
Trên thực tế ta phải công nhận là bệnh dịch đã khả quan hơn nhiều. Mỗi ngày chỉ còn chết ≈ 300 người & khoảng trên 44,000 người mới bị (con số này cũng không chính xác vì bệnh nhân tự thử lấy ở nhà) – CDC báo cáo.
Các nhà dịch tễ học và chuyên viên y khoa đều khen thưởng thành công này của khoa học nhưng lo ngại coi chừng “twindemic” (dịch đôi) như là cúm và COVID đi đôi có thể tàn sát con người. 1 lần nữa vì không chịu chích ngừa booster, chích ngừa cúm và dùng thuốc chữa trị.
Coi chừng biến thể mới.
BA.5: 80% ở bên Mỹ tiếp theo là BA.4.6 và số biến thể khác lờn với thuốc chống lại nó BS Topol nói.
Subvariant XBB và BQ1.1 là 2 con có thể xâm chiếm và lờn với thuốc ta đang dùng bây giờ nhất là XBB.
Chúng ta lại thấy những làn sóng COVID mới mọc lên ở Âu Châu, UK và Trung Quốc bắt đầu nới lỏng sự kiểm soát chặt chẽ vì thấy bệnh giảm xuống.
Nếu bạn đã bị breakthrough infection thì 5 tháng sau bạn có thể bị lại. Do đó Bivalent Booster sẽ giúp bạn rất nhiều. Thường ta khuyên bệnh nhân chích ngừa cúm vào cuối năm thay vì đầu năm nhưng bây giờ nên chích ngay tháng 9 & 10.
Các BS khuyên là ai trên 65 tuổi chích booster là 1 điều nên làm!
B. Paxlovid nên được dùng ở người bị COVID nhẹ đến bình thường để ngăn ngừa bị nặng. (Editor note, Medscape, Coronavirus Resource Center).
Paxlovid đã có thể cứu sống rất nhiều bệnh nhân.
BS Jha nói với NY Times: ta có thể mang số người chết vì COVID mỗi ngày xuống số 50 thay vì như là 400 nếu tất cả người Mỹ trên 50 tuổi được chữa trị bằng Paxlovid.
Có thể vì 2 lý do: họ sợ bị “rebound” như vợ chồng ông Biden và bị họ là người đảng cộng hòa. Trên thực tế người ta thấy số người chết cao hơn ở những counties cộng hòa hơn là counties dân chủ (thống kê của CDC & Yale Univ.).
Điều cần biết thêm: Molnupiravir/lagevrio cũng rất hiệu nghiệm ở người trên 65 tuổi ≈ 80% & 40 – 60 tuổi 40.1%.
620.5M người trên toàn thế giới bị COVID và 6.55M người chết (Johns Hopkins), Hoa Kỳ đứng đầu với 96.6M người bị và > 1,062,130 người chết.
CDC: 225.8 M người chích (68% tổng dân số) chỉ mới có 110.5 M booster = 48.9%.
24.8M eligible chích 2nd booster 37.9% nếu ta chích booster như là chích flu mỗi năm ta sẽ cứu được 90,000 mùa đông này (CDCP) và ↓ 936K nhập viện).
11.5M chích bialent booster (5%).
C. EVUSHELD mất hiệu nghiệm chống lại Omicron biến thể mới – FDA báo cáo.
Mới đây ta biết Regeneron, Eli Lilly không còn hiệu nghiệm.
Con BA.4.6 có thể lờn thuốc Evusheld 6.2% vs BA.5 85%.
Làm thế nào để sống còn sau khi bị heart attack (nhồi máu trụy cơ tim?)
Đây là 5 món quà giúp ta thoát hiểm. Đầu tiên phải nhận biết triệu chứng: Mệt không tả nổi, khó thở, tự nhiên thấy trong người không được bình thường nữa! Nhất là từ chấn thủy trở lên ngực (chest discomfort).
Ta phải đi khám BS ngay hoặc nếu thấy 1 trong những triệu chứng kể trên ta nên gọi số 911. Kêu số này càng sớm càng tốt! Đừng chần chừ bạn có thể sống còn hay không là nhờ hành động này. Không nên chần chừ chờ người chở đi hay tự láy xe, vì chậm trễ bắp thịt tim đã chết và ta sẽ bị trụy tim và chết.
Khi vào nhà thương phòng cấp cứu sẽ đo tâm điện đồ EKG rồi thấy họ sẽ thông mạch tim (coronary angiography).
Đừng lo không có bảo hiểm hay là không phải “dân thường trú”. Luật ở Hoa Kỳ, nhà thương không được quyền từ chối.
Nếu bạn là người bystander bạn hãy kêu 911 và làm CPR.
Nếu có aspirin ở nhà nên nhai 1 viên 325 hay 4 viên baby aspirin. Điều ta phải làm để ngăn ngừa chết bắt đắc kỳ tử.
Heart attack là nguyên nhân tử xuất cao nhất Hoa Kỳ (trong 4 nguyên nhân).
Thường thấy ở người bị huyết áp cao, DM, hút thuốc lá & mập.
Khi thỉnh thoảng thấy đau ngực phải khám BS và hỏi BS giải thích cho mình tại sao và tim cách loại suy định bệnh này (differential Dx) đừng ngại ngùng hãy hỏi thẳng với bs của mình.
Sống lành mạnh, tập thể dục điều hòa 120-160 phút/wk, giữ cho cholesterol và BP ở mức tốt và không hút thuốc lá.
Bệnh heart attack có thể xảy ra cho bất cứ ai! Không phân biệt giới tính, màu da, thể chất & tuổi tác. Nếu bạn to khỏe, tập thể dục điều hòa không có nghĩa là bạn không bị mà chỉ có thẻ làm hoản cơ hội bị heart attack lại về sau mà thôi!
Tập thể dục Cardio:
5 workouts giúp trợ tim của quý vị
Tập thể dục điều hòa lả để giúp tim mạch khỏe mạnh, giảm sác xuất bị bệnh tim.
Tập thể dục giúp tăng thêm dưỡng khí cho cơ thể, giảm DM, giảm cholesterol, giảm mập và bảo vệ tim mạch.
Luôn luôn năng động.
Walking, running, biking, swimming, high-intensity interval training, resistance training, full body workouts như boxing, cử tạ, yoga.
Café rất tốt cho sức khỏe
Theo The European Journal of Preventive Cardiology thì nếu ta uống 2-3 ly cafe mỗi ngày ta sẽ ít bị bệnh tim mạch hơn. Ngay cả thống kê Chinese Academy of Science 2019 cũng khen là tốt.
Có 1 số ít thì cafe sẽ làm co thắt mạch máu (vasoconstrictor), ↑ nhịp tim và BP nhưng đa số là thư giản mạch máu(vasodilator)
-> làm ta bị ↓BP, dễ đi cầu.
Theo studies trên 450,000 bệnh nhân trong tài liệu của UK BioBank data set (Úc Châu) so với 100,000 không uống cafe x 10 năm.
Cafe bảo vệ tim (ít chết vì bị bệnh tim mạch, ít bị tim đập thất nhịp).
So sánh giùm các bạn cafe vs trà
Nếu so với thống kê thì cafe hơn trà bởi vì có nhiều research thống kê về cafe hơn trà. Cafe giúp tăng chất sợi, microbiome health, ↓ cancer, DM như nước trà giúp tốt cho BP, cholesterol, stress levels, mental health, productivity. Do đó nếu bạn đang uống thứ nào vẫn giữ thứ ấy!
Nhớ moderate thôi và nếu chưa uống thì đừng uống vì thứ tốt nhất và rẻ nhất vẫn là nước lọc.
Brazil nuts, almonds -> giúp cho dễ ngủ vì có chất selenium
Nhưng ăn nhiều bạn sẽ bị ngộ độc selenium. Chỉ ăn ít thôi, 2-3 lần 1 tuần là đủ!
Tin ngắn quan trọng
A. Bionic pancreas -> Phương pháp hữu hiệu nhất để chữa
DM I
B. Melatonin: Uống hoài và nhiều sẽ làm bạn bị nhức đầu kỳ lạ và khó chữa, làm sai lạc kinh kỳ, khó có bầu, dật dờ ban ngày và mất ngủ khi không có thuốc, ↑BP.
C. Điều mong ước cần thực hiện ở DM II Rx
Metformin vs GLP1 or SGLT2 inhibitor. Farxiga & Jardiance (1st line instead of 2nd line).
Nhất là farxiga đã hết quyền patency 10/20 nếu ta có thể giảm xuống giá rẻ ≈ metformin ta có thể cứu 4.4 -> 5.2% giảm CHF, IHD (ischemic heart disease), MI và stroke – Annal of Internal Medicine Dr Jin G Choi MD, 10/03/2022.
D. Farxiga sẽ giúp rất tốt cho người HFpEF không cần biết huyết áp cao thấp bao nhiêu.
E. Ăn tối trước 5 giờ chiều và 10-hr window meal sẽ giúp ↓ đường và ↓ ký – Journal Cell Metabolic, Brigham and Women’s Hostital.